bazylika mariacka

Bazylika Mariacka w Gdańsku

A dokładniej Bazylika Mariacka Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Gdańsku, często zwana również „Koroną Gdańska” – to największa, wybudowana z cegły świątynia w Europie. Piękna, pełna ornamentów, Bazylika Mariacka jest jednym z piękniejszych kościołów jakie mieliśmy przyjemność zobaczyć. Gratka dla miłośników historii sztuki, jak i po prostu wielbicieli piękna. Ten najokazalszy zabytek gdańskiej kultury kryje w sobie setki lat historii i jest zdecydowanie perełką na skalę światową. Zapraszamy Was do zapoznania się z jej historią i skrywanymi sekretami.

Bazylika Mariacka w Gdańsku – historia

Świątynię budowano stopniowo przez 159 lat. Jej forma zmieniała się z biegiem lat, w związku z rozwojem możliwości technicznych oraz zasobności portfela prafian.  Budowa mniejszego kościoła rozpoczęła się w roku 1343. Po 86 latach kościół wzbogacono o transept, który możemy zobaczyć do dziś oraz prezbiterium. Przystąpiono również do rozbudowy wieży. Na samym początku kościół przypominał trójnawową bazylikę.  W roku 1454-1466 podwyższono wieżę, podwyższono także wieżyczki na skrzyżowaniu naw. Dwadzieścia lat później pozostała bazylikowa część nawy została poszerzona.

Historycy sztuki często omawiają Bazylikę Mariacką jako przepiękny przykład sklepień kryształowych, gwiaździstych czy sieciowych. Zostały one stworzone przez Henryka Hetzela w latach 1498 – 1502.

Upadek czy odrodzenie Kościoła?

Do 1572 roku  z głównego ołtarza korzystali tylko i wyłącznie katolicy. Jako, że już w 1517 roku do Gdańska zawitała reformacja Lutra, katolicy stracili Bazylikę i odzyskali ją dopiero po 1945 roku. W XVII wieku obok Kościoła Mariackiego powstała Kaplica Królewska w stylu barokowym. 

Kaplica wybudowana została ze względu na przejęcie przez protestantów budynku Bazyliki, jako budynek tymczasowej modlitwy dla katolików.  Domniemanym architektem kaplicy był Tylman z Gameren – ten sam człowiek jest autorem Łazienek Królewskich, Pałacu Krasińskich w Warszawie, Kościoła św. Anny  oraz wielu innych dzieł znajdujących się w Polsce.  W związku z przejęciem Bazyliki przez protestantów, kościół ozdobiono licznymi dziełami sztuki, które przekazał gdański patrycjat.

bazylika mariacka

Bazylika Mariacka w Gdańsku w czasie II wojny światowej

Niestety wojna zbierała swoje żniwa niemalże wszędzie i nie pominęła pięknej Bazyliki Mariackiej. Podczas bombardowania w 1945 roku spłonęły drewniane konstrukcje dachów, stopiły się niektóre dzwony kościelne, runęło 40% sklepień, a część wyposażenia kościoła została zniszczona.  Eksponaty, które się zachowały zobaczycie dzisiaj w … Muzeum Narodowym w Warszawie.

Już po roku rozpoczęto odbudowę Bazyliki, a jesienią 1955 roku świątynię poświęcono i oddano w ręce jej wiernym. Nadal jednak prowadzone były prace rekonstrukcyjne dachów wież, a z upływem lat powracały także dzieła sztuki. Dziesięć lat po uroczystym poświęceniu kościoła Papież podniósł jego rangę do Bazyliki Mniejszej, a w roku 1987 został uznany Konkatedrą Diecezji Gdańskiej.

Zwiedzanie Bazyliki Mariackiej w Gdańsku

Co ciekawe, co roku katedrę odwiedza kilkaset tysięcy osób – nie dziwnego… jest co oglądać!  Nie sztuką jest wejść do kościoła nie wiedząc co tak naprawdę widzimy. Kiedy powstały te dziwne rzeźbienia? Ale o co chodzi z tymi sklepieniami? – Spróbujemy przybliżyć Wam nieco historię architektury wnętrza tej niesamowitej budowli, zapewniam Was, że będzie ciekawie!

Co to znaczy, że Bazylika Mariacka jest gotycka?

Bazylika Mariacka jest przede wszystkim bazyliką gotycką. Budowle gotyckie były strzeliste, duże i przede wszystkim wysokie. Dlaczego? Im wyższa była budowla, tym bliżej Boga byli wierni.  Kościół zbudowany jest na planie nieregularnego krzyża i posiada trzy nawy. 

Idąc jedną, czy drugą nawą zatrzymajcie się i spójrzcie w górę. Zobaczycie piękne, wzorzyste, rzeźbione łączenia kolumn lub filarów – to są sklepienia kryształowe. W Bazylice Mariackiej możecie zauważyć sklepienia żebrowe, sieciowe, gwiaździste oraz kryształowe – polecamy spoglądać w górę.

Wnętrza Bazyliki zdobią liczne zabytki malarstwa i rzeźby gotyckiej. Możecie tu zobaczyć zabytki średniowieczne takie jak: Pieta, Piękna Madonna czy św. Jerzy pokonujący smoka – a to tylko kilka z nich. Wnętrza zdobią również rzeźby wykonane na pograniczu stuleci, liczne malowidła, ornamentalne, złote ołtarze…

Legenda o olbrzymie – a może to jednak prawda?

Około 600 lat temu żył sobie ostatni olbrzym z rodziny Stolemów. W tym czasie w Gdańsku kończono budowę Bazyliki Mariackiej – brakowało tylko kopuły zwieńczającej wieżę. Ze względu na ogrom kościoła Stolem dostrzegł go z daleka i uznał, że zbudowano dla niego… stołek! Usiadł więc na nim, spoglądał na opustoszałe miasto , gdyż mieszkańcy ze strachu pochowali się w domach, a jedyną osoba, która śmiała podejść do olbrzyma był mistrz Baltazar – budowniczy Bazyliki. 

Przekonując się do łagodności i życzliwości olbrzyma, budowniczy zwołał miasto i urządził przyjęcie na cześć samotnego Stolema. Ten w podzięce podarował mieszkańcom Gdańska rzeźby przeróżnych zwierząt i potworów, a ich dzieciom kamienne kule. Mówi się, że Stolem pozostawił podarki w całym Gdańsku.  Jeśli zwrócicie uwagę na wieżę Bazyliki, możliwe że dostrzeżecie pęknięcie spowodowane ciężarem Stolema. Mówi się również, że wieża Bazyliki Mariackiej ma płaski dach na wypadek gdyby Stolem wrócił i chciał usiąść 🙂

Jeśli zdecydujecie się na wycieczkę starówką Gdańska, zwróćcie uwagę na kamienice. Z łatwością wypatrzycie podarki od Stolema – rzeźby na dachach oraz kule zdobiące przedproża najpiękniejszych domostw grodu nad Motławą. 

bazylika mariacka

Gwiazdy na sklepieniach Bazyliki

Co ciekawe, Bazylika prowadzi akcję kupowania Gwiazd – cegiełek na rzecz jej rozwoju i dalszej renowacji. Każda Gwiazda jest zawieszana na sklepieniach Bazyliki i jest przypisana do konkretnej osoby, bądź organizacji, która zechciała zostać Donatorem Gdańskiej Świątyni. 

Zegar astronomiczny w Bazylice Mariackiej

Zdecydowanie naszym ulubionym dziełem skrytym pod dachem Bazyliki Mariackiej jest zegar astronomiczny z XV wieku! To najcenniejszy tego typu zabytek w Europie. Został wykonany przez Hansa Düringera z Torunia w latach 1464 – 1470. Zegar ma ponad 14 m wysokości i w XV w. był największy na świecie. Składa się z trzech części: kalendarium, planetarium i teatru figur. Znajdziecie tam dane dotyczące roku, znaki zodiaku oraz fazy księżyca. Po obu stronach u góry są dwa otwory, zamykane drzwiczkami, w których ukazują się sceny Zwiastowania i Pokłonu Trzech Króli.

bazylika mariacka zegar

Wieża Bazyliki Mariackiej

Do cegiełek dorzucacie się odwiedzając wieżę widokową, która jest naszym„number one” jeśli chodzi o wizytę w Bazylice Mariackiej. Wieża wybudowana została w 1466 roku i liczy sobie 82 metry wysokości. Zapewniamy Was, że widok robi wrażenie! Fani wysokogórskich wycieczek zdecydowanie będą zadowoleni, żeby dostać się na szczyt musimy pokonać 409 stopni schodów!

Wieża Mariacka – czy warto?

Podjęcie wyzwania gwarantuje Wam widoki na przecudowną panoramę Gdańska! Drugiego takiego miejsca w mieście zdecydowanie nie znajdziecie. Osoby, które mają lęk wysokości albo klaustrofobię powinny jednak zostać na dole. Większość schodów została zachowana i przejścia są dosyć wąskie, do tego ciągną się w kształt spirali. Pokonując część stopni dostaniecie się do pomieszczenia z dzwonami, które można obejrzeć z bliska.

Cena biletów również nie jest wygórowana. Za bilet normalny zapłacicie 10 zł, a za bilet ulgowy 5 zł. Wieża otwarta jest codziennie od 11 do 17. Wieża jest zamknięta w przypadku złych warunków pogodowych, w szczególności podczas burzy.

Bazylika Mariacka – godziny otwarcia i cennik

Nikt nie lubi wybierać się na wycieczkę nie wiedząc, czy wejdzie do obiektu, czy nie. Bazylika Mariacka otwarta jest w godzinach:

– dni powszednie w wakacje 8:30 – 18:30, poza wakacjami do 17:30

– niedziele i uroczystości: 11:00 – 12:00; 13:00 – 17:30 (w wakacje do 18:30)

Wejście do Bazyliki Mariackiej jest całkowicie darmowe, a zwiedzać ją można cały rok za wyjątkiem pory nabożeństw. Godziny odprawianych mszy świętych znajdziecie na oficjalnej stronie Bazyliki Mariackiej – KLIK TU.

Jak dojechać do Bazyliki Mariackiej?

Bazylika Mariacka znajduje się na ulicy Podkramarskiej 5 w Gdańsku.  Dojedziecie tam autobusem komunikacji miejskiej numer 167, 184, 199, 210 i T8, najbliższe stacje do Bazylika Mariacka, Zielony Most, Żabi Kruk. Na miejsce dojeżdżają również tramwaje numer 2, 3, 6, 12.

Gdańsk z dzieckiem

A jeśli podróżujecie z dziećmi i obawiacie się, że znudzi ich liczba zabytków to koniecznie zobaczcie nasz pomysł na zwiedzanie Gdańska. My zamieniliśmy nudny spacer w rodzinną super przygodę. Okazało się bowiem, że w Gdańsku ukryte jest hasło, które pomoże ocalić Cyfrowe Królestwo przed zły Czarnoksiężnikiem Gigabajtem.

Gdańsk z dziećmi – pomysł na rodzinną przygodę zamiast nudnego spaceru 

gdańsk z dziećmi

Post Author: Ola

2 thoughts on “Bazylika Mariacka w Gdańsku

    Patryk Zieliński

    (28 czerwca 2020 - 13:32)

    Głupio się przyznać ale w Gdańsku nigdy nie byłem 😀 no chyba, że wizyta na lotnisku się liczy??

      Ola

      (1 lipca 2020 - 22:48)

      😀 dla nas się liczy 😉 Ale następnym razem warto tu zajrzeć 😀

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *